Danh sách các Bài soạn "Cấp độ khái quát nghĩa của từ" hay nhất

Như chúng ta đã biết ngôn ngữ Tiếng Việt là một trong những ngôn ngữ truyền thống giàu đẹp, đa dạng và phức tạp bậc nhất. Trong quá trình sử dụng không tránh khỏi những trường hợp chúng ta khó hiểu hết được những lớp nghĩa của những từ còn xa lạ hoặc chưa bao giờ dùng tới trong đời sống, trong văn bản. Trong chương trình ngữ văn 8 tập 1, học sinh được tìm hiểu về cấp độ khái quát nghĩa của từ. Nắm rõ kiến thức sẽ giúp chúng ta tự tin hơn khi sử dụng. Sau đây là một số bài soạn văn mà Chúng tôi tổng hợp giúp bạn chuẩn bị t

1

Bài soạn "Cấp độ khái quát nghĩa của từ" số 2

I. TỪ NGỮ NGHĨA RỘNG, TỪ NGỮ NGHĨA HẸP

Quan sát sơ đồ dưới đây và trả lời câu hỏi:

a. Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa của các từ thú, chim, cá? Vì sao?

b. Nghĩa của từ thú rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa của các từ voi, hươu? Nghĩa của từ chim rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa của các từ tu hú, sáo?

c. Nghĩa của các từ thú, chim, cá rộng hơn nghĩa của những từ nào, đồng thời hẹp hơn nghĩa của các từ nào?

Lời giải chi tiết:

a) Nghĩa của từ động vật rộng hơn nghĩa của các từ thú, chim, cá. Bởi vì phạm vi nghĩa của từ động vật bao hàm phạm vi nghĩa của các từ thú, chim, cá.

b) Nghĩa của từ thú rộng hơn nghĩa của các từ voi, hươu. Bởi vì phạm vi nghĩa của từ thú bao hàm phạm vi nghĩa của các từ voi, hươu.

Nghĩa của từ chim rộng hơn nghĩa của các từ tu hú, sáo. Bởi vì phạm vi nghĩa của từ chim bao hàm phạm vi nghĩa của các từ tu hú, sáo.

Nghĩa cúa từ cá rộng hơn nghĩa cúa các từ cá rô, cá thu. Bởi vì phạm vi nghĩa của từ cá bao hàm nghĩa của các từ cá rô, cá thu...

c) Nghĩa của các từ thú, chim, cá rộng hơn nghĩa của các từ voi, hươu... tu hú, sáo... cá rô, cá thu... và hẹp hơn từ động vật.

Sơ đồ trên cũng còn được thể hiện bằng một hình thái khác:

- Một từ ngữ được coi là có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của từ ngữ đó bao hàm phạm vi nghĩa của một số từ ngữ khác.

- Một từ ngữ được coi là có nghĩa hẹp khi phạm vi của từ ngữ đó bao hàm trong phạm vi nghĩa của ngữ khác.

- Một từ ngữ có nghĩa rộng đối với những tử ngữ này, đồng thời có thể có nghĩa hẹp đối với một từ ngữ khác.


Kết luận:
Nghĩa của một từ có thể rộng hơn hoặc hẹp hơn nghĩa của từ ngữ khác.
Một từ ngữ được coi là có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của từ ngữ đó bao hàm phạm vi nghĩa của một số từ ngữ khác.
Một từ ngữ được coi là có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa của từ ngữ đó được bao hàm trong phạm vị nghĩa của một từ ngữ khác.
Một từ ngữ có nghĩa rộng đối với những từ ngữ này, đồng thời có thể có nghĩa hẹp đối với một từ ngữ khác.


II. LUYỆN TẬP

Câu 1.

Cấp độ khái quát nghĩa của từ:
a. Cấp độ 1: Y phục
Cấp độ 2: Gồm 2 nhóm quần và áo.
Cấp độ 3: Cũng gồm hai nhóm: quần đùi, quần dài và áo dài, sơ mi.
b. Cấp độ 1: Vũ khí.
Cấp độ 2: súng và bom.
Cấp độ 3: súng trường, đại bác và bom ba càng, bom bi.

Câu 2.

Từ ngữ có nghĩa rộng so với nghĩa của các từ ngữ ở mỗi nhóm sau đây:

Lời giải chi tiết:

a) Xăng, dầu hỏa, (khí) ga, ma dút, củi, than: chất đốt

b) Hội họa, âm nhạc, văn học, điêu khắc : nghệ thuật

c) Canh, nem, rau xào, thịt luộc, tôm rang, cá rán : thức ăn

d) Liếc, ngắm, nhòm, ngó: nhìn

đ) Đấm, đá, thụi, bịch, tát: đánh


Câu 3.

Các từ ngữ có nghĩa được bao hàm trong phạm vi nghĩa của mỗi từ ngữ sau đây:

Lời giải chi tiết:

a) Xe cộ: Xe đạp, xe máy, mô tô, ôtô...

b) Kim loại: Thép, sắt, đồng, kẽm, nhôm...

c) Hoa quả: Xoài, mít, ổi, hồng, huệ, lan...

d) Người họ /làng: Cô, bác, dì, dượng, cậu, mợ...

đ) Mang: Xách, khiêng, gánh.


Câu 4.

Gạch bỏ những từ ngữ không phù hợp trong mỗi nhóm từ ngữ sau đây:

Lời giải chi tiết:

a) Thuốc chữa bệnh: áp-pi-rin, ăm-pi-xi-lin, thuốc giun, thuốc lá (gạch bỏ: thuốc lá)

b) Giáo viên: thầy giáo, cô giáo, thủ quỹ (gạch bỏ: thủ quỹ)

c) Bút: bút bi, bút máy, bút chì, bút điện, bút lông (gạch bỏ: bút điện)

d) Hoa: hoa hồng, hoa lay-ơn, hoa tai, hoa thược dược (gạch bỏ: hoa tai)


Câu 5.

Ba động từ cùng một phạm vi nghĩa, trong đó có một từ nghĩa rộng và hai từ nghĩa hẹp hơn.

Lời giải chi tiết:

- Khóc, nức nở, sụt sùi.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)
Liên kết: Vay tiền bằng CMND
2

Bài soạn "Cấp độ khái quát nghĩa của từ" số 3

Nghĩa của từ là gì?

Nghĩa của một từ ngữ có thể rộng hơn (khái quát hơn) hoặc hẹp hơn (ít khái quát hơn) nghĩa của từ ngữ khác :

- Một từ ngữ được coi là có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của từ ngữ đó bao hàm phạm vi nghĩa của một số từ ngữ khác.

- Một từ ngữ được coi là có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa của từ ngữ đó được bao hàm trong phạm vi nghĩa của một từ ngữ khác.

- Một từ ngữ có nghĩa rộng đối với những từ ngữ này, đồng thời có thể có nghĩa hẹp đối với một từ ngữ khác.


I. Từ ngữ nghĩa rộng và từ ngữ nghĩa hẹp

Quan sát sơ đồ dưới đây và trả lời câu hỏi.

a) Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa của các từ thú, chim, cá? Vì sao?

b) Nghĩa của từ thú rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa của các từ voi, hươu? Nghĩa của từ chim rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa của các từ tu hú, sáo? Nghĩa của từ cá rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa của các từ cá rô, cá thu? Vì sao?

c) Nghĩa của các từ thú, chim, cá rộng hơn nghĩa của những từ nào, đồng thời hẹp hơn nghĩa của từ nào?

Trả lời

a, Nghĩa của từ động vật rộng hơn nghĩa của từ "thú", "cá" bởi vì nghĩa của từ động vật bao hàm nghĩa của từ "thú" và "cá"

b, Nghĩa của từ "thú" rộng hơn nghĩa của từ "voi", "hươu", nghĩa của từ "chim" rộng hơn nghĩa của từ "tu hú", "sáo". Nghĩa của từ "cá" rộng hơn nghĩa của từ "cá rô", "cá thu". Vì cá bao gồm nhiều loại trong đó có cá rô, cá thu.

c, Nghĩa của từ thú, cá, chim rộng hơn nghĩa của những từ voi, hươu, tu hú, sáo, cá rô, cá thu… nhưng hẹp hơn nghĩa của từ "động vật".


Bài 1

Lập sơ đồ thể hiện cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ trong mỗi nhóm từ ngữ sau đây (theo mẫu sơ đồ trong bài học):

a) y phục, quần, áo, quần đùi, quần dài, áo dài, sơ mi.

b) vũ khí, súng, bom, súng trường, đại bác, bom ba càng, bom bi.

Trả lời

a. Cấp độ 1: Y phục

Cấp độ 2: Gồm 2 nhóm quần và áo.

Cấp độ 3: Cũng gồm hai nhóm: quần đùi, quần dài và áo dài, sơ mi.

b. Cấp độ 1: Vũ khí.

Cấp độ 2: súng và bom.

Cấp độ 3: súng trường, đại bác và bom ba càng, bom bi.

Bài 2

Tìm từ ngữ có nghĩa rộng so với nghĩa của các từ ngữ ở mỗi nhóm sau đây:

a) xăng, dầu hoả, (khí) ga, ma dút, củi, than.

b) hội hoạ, âm nhạc, văn học, điêu khắc.

c) canh, nem, rau xào, thịt luộc, tôm rang, cá rán.

d) liếc, ngắm, nhòm, ngó.

e) đấm, đá, thụi, bịch, tát.

Trả lời

a, Khí đốt: xăng, dầu hỏa, (khí) ga,ma dút, củi, than

b, Nghệ thuật: hội họa, âm nhạc, văn học, điêu khắc

c, Ẩm thực: canh, nem, rau, xào, thịt luộc, tôm rang, cá rán

d, Nhìn: liếc, ngắm, nhòm, ngó

e, Đánh nhau: đấm, đá, thụi, bịch, tát


Bài 3

Tìm các từ ngữ có nghĩa được bao hàm trong phạm vi nghĩa của mỗi từ ngữ sau đây:

a) xe cộ

b) kim loại

c) hoa quả

d) (người) họ hàng

e) mang

Trả lời

a, Xe cộ: xe máy, xe đạp, xe ô tô, xe bus…

b, Kim loại: sắt, đồng, nhôm, kẽm…

c, Hoa quả: xoài, lê, mận, táo, ổi…

d, (người) Họ hàng: cô,chú, bác, dì, cậu…

e, Mang: gánh, vác, khiêng, xách…


Bài 4

Chỉ ra những từ ngữ không thuộc phạm vi nghĩa của mỗi nhóm từ ngữ sau đây:

a) thuốc chữa bệnh: át-xpi-rin, ăm-pi-xi-lin, pê-ni-xi-lin, thuốc giun, thuốc lào.

b) giáo viên: thầy giáo, cô giáo, thủ quỹ.

c) bút: bút bi, bút máy, bút chì, bút điện, bút lông.

d) hoa: hoa hồng, hoa lay-ơn, hoa tai, hoa thược dược.

Trả lời

a, Từ thuốc lào- đây không phải tên loại thuốc chữa bệnh

b, Từ thủ quỹ- không thuộc phạm vi nghĩa của từ giáo viên

c, Từ bút điện- không thuộc phạm vi nghĩa từ bút (viết)

d, Từ hoa tai-không thuộc phạm vi nghĩa từ hoa (thực vật)


Bài 5

Đọc đoạn trích sau và tìm ba động từ cùng thuộc một phạm vi nghĩa, trong đó một từ có nghĩa rộng và hai từ có nghĩa hẹp hơn.

Xe chạy chầm chậm... Mẹ tôi cầm nón vẫy tôi, vài giây sau, tôi đuổi kịp. Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, và khi trèo lên xe, tôi ríu cả chân lại. Mẹ tôi vừa kéo tay tôi, xoa đầu tôi hỏi, thì tôi và lên khóc rồi cứ thế nức nở. Mẹ tôi cũng sụt sùi theo [...].

(Nguyên Hồng Những ngày thơ ấu)

Trả lời

Đoạn trích sau và tìm ra ba động từ cùng thuộc phạm vi nghĩa, trong đó một từ có nghĩa rộng và một từ có nghĩa hẹp.

Từ "khóc" bao hàm nghĩa của từ "nức nở" và "sụt sùi".

Ảnh minh họa (Nguồn internet)
3

Bài soạn "Cấp độ khái quát nghĩa của từ" số 5

I. Khái niệm
Nghĩa của từ là nội dung (sự vật, tính chất, hoạt động, quan hệ,...) mà từ biểu thị.Ví dụ:+ nao núng: lung lay, không vững lòng tin ở mình nữa+ lả lướt: mềm mại, uyển chuyển với vẻ yếu ớt- Mỗi từ đều mang nghĩa, chúng ta có hiểu được nghĩa của từ thì khi nói, khi viết mới diễn đạt đúng tư tưởng, tình cảm của mình.


II.Cấp độ khái quát nghĩa của từ ngữ
Quan sát sơ đồ sau:Ta có thể thấy, nghĩa của từ "hoa hồng" khái quát hơn nghĩa của từ "hoa hồng nhung", vì nó bao trùm lên các từ: hoa hồng nhung, hoa hồng vàng, hoa hồng bạch,... Nghĩa của từ "hoa" lại khái quát hơn nghĩa của từ "hoa hồng". Đó chính là cấp độ khái quát của nghĩa từ nghĩa.Vậy, sự khái quát có mức độ từ nhỏ đến lớn như vậy giữa các từ ngữ gọi là cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ.


III. Từ ngữ nghĩa rộng và từ ngữ nghĩa hẹp

Quan sát sơ đồ về Động vật trong SGK, có thể nhận thấy:a. Nghĩa của từ động vật rộng hơn nghĩa của các từ thú, chim, cá. Vì phạm vi nghĩa của từ động vật bao hàm phạm vi nghĩa của các từ kia.
b. Cũng tương tự như vây, nghĩa của từ thú rộng hơn nghĩa của các từ voi, hươu, nghĩa của từ rộng hơn nghĩa của các từ tu hú, sáo; nghĩa của từ cá rộng hơn nghĩa của các từ cá rô, cá thu. Bởi phạm vi nghĩa của các từ thú, chim, cá đều bao hàm nghĩa của các từ đã nêu trong mỗi nhóm.
c. Nghĩa cùa các từ thú, chim, cá rộng hơn nghĩa của các từ voi, hươu (tu hú, sáo; cá rô, cá thu), đồng thời có nghĩa hẹp hơn từ động vật


Câu 1. Mỗi nhóm lập một sơ đồ theo ba cấp độ, cụ thể như sau:
a. Cấp độ 1: Y phục
Cấp độ 2: Gồm 2 nhóm quần và áo.

Cấp độ 3: Cũng gồm hai nhóm: quần đùi, quần dài và áo dài, sơ mi.

b. Cấp độ 1: Vũ khí.
Cấp độ 2: súng và bom.

Cấp độ 3: súng trường, đại bác và bom ba càng, bom bi.


Câu 2. Các từ cần tìm là:
a. Chất đốt: xăng, dầu hoả, (khí) ga, ma dút, củi, than.
b. Nghệ thuật: hội hoạ, âm nhạc, văn học, điêu khắc.
c. Thức ăn: canh, nem, rau xào, thịt luộc, tôm rang, cá rán.
d. Nhìn: liếc, ngắm, nhòm, ngó.
đ) Đánh: đấm, đá, thụi, bịch, tát.


Câu 3. Các từ có nghĩa nằm trong phạm vi nghĩa của mỗi từ đã cho là:
a. Xe cộ: xe máy, ô tô, xe đạp, xe ba gác, xe xích lô, xe lu,...
b. Kim loại: nhôm, đồng, sắt, chì,...
c. Hoa quả: mãng cầu, lê, nhãn, vải, bưởi,...
d. Họ hàng (người): cô, dì, chú, bác, cậu, mợ,...
đ. Mang: gánh, vác, khiêng, xách, đội,...


Câu 4. Các từ không thuộc phạm vi nghĩa của mỗi nhóm từ đã cho là:
a. thuốc lào
b. thủ quỹ
c. bút điện.
d. hoa tai


Câu 5. Cho đoạn văn:
Xe chạy chầm chậm... Mẹ tôi cầm nón vẫy tới, vài giây sau, tôi đuổi kịp. Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, và khi trèo lên xe, tôi ríu cả chân lại. Mẹ tôi vừa kéo cả tay tôi, xoa đầu tôi hỏi, thì tôi oà lên khóc rồi cứ thế nức nở. Mẹ tôi cũng sụt sùi theo [...].

(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)

Trong đoạn văn trên, các từ: khóc, nức nở, sụt sùi là 3 động từ thuộc cùng 1 phạm vi nghĩa.
Trong đó: từ khóc có nghĩa rộng hơn; nức nở, sụt sùi có nghĩa hẹp hơn, biểu cảm hơn.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)
4

Bài soạn "Cấp độ khái quát nghĩa của từ" số 4

I. KIẾN THỨC CƠ BẢN

- Thế nào là từ có nghĩa rộng, từ có nghĩa hẹp?

- Tính chất rộng/hẹp của nghĩa từ chỉ là tương đối. Một từ có nghĩa rộng khi so với một số từ khác, nhưng lại có nghĩa hẹp khi so với một từ khác.


1. Thế nào là từ có nghĩa rộng, từ có nghĩa hẹp?

a) Trước hết cần nói rõ điểu này: tính chất rộng / hẹp, khái quát / cụ thể ở đây là nói về nghĩa của từ, về đơn vị từ (không nói về ngữ, cụm từ ). Do đó, ta tạm quy ước về mặt diễn đạt ở mục này là chỉ nói: Ví dụ: từ có nghĩa rộng, không nói: từ ngữ có nghĩa rộng (SGK dùng từ ngữ). Sau khi nắm chắc được nội dung bài học, các em sẽ dễ dàng hiểu được cách diễn đạt trong SGK.

b) Thế nào là từ có nghĩa rộng?

Từ có nghĩa rộng là từ mà nghĩa của nó bao hàm nghĩa của một số từ khác. Ví dụ:

- Nghĩa của từ cây bao hàm nghĩa của các từ: lúa, ngô, sắn ; xoan, bàng, phượng vĩ, xà cừ ; tre, nứa,...

- Nghĩa của từ hoạt động bao hàm nghĩa của các từ: đi, chạy, nhảy, bò, toài, bay, bơi,...

- Nghĩa của từ rộng bao hàm nghĩa của các từ: mênh mông, bao la, bát ngát, thênh thang, rộng rãi, rộng lớn,...

Từ các ví dụ trên, ta có thể kết luận: các từ cây, hoạt động, rộng là những từ có nghĩa rộng.

c) Thế nào là từ có nghĩa hẹp?

Từ có nghĩa hẹp là từ mà nghĩa của nó phản ánh một phạm vi hiện thực rất hẹp, rất cụ thể, riêng biệt. Bên cạnh đó, nghĩa của nó được bao hàm trong nghĩa của một từ khác. Ví dụ:

- Từ lênh khênh dùng chỉ những sự vật cao quá mức, gây cảm giác khó đứng vững (như: người cao lênh khênh, cái thang cao lênh khênh,...).

- Từ băm chỉ hoạt động chặt liên tiếp và nhanh tay cho nát nhỏ ra (băm thịt, băm rau lợn,...).

Qua việc miêu tả nghĩa của hai từ trên, ta có thể kết luận: hai từ lênh khênh, băm là những từ có nghĩa hẹp (nghĩa của từ lênh khênh được bao hàm trong nghĩa của từ cao ; nghĩa của từ băm được bao hàm trong nghĩa của từ hoạt động).


2. Tính chất rộng - hẹp của nghĩa từ chỉ là tương đối. Cụ thể, một từ có nghĩa rộng khi so với một số từ khác, nhưng lại có nghĩa hẹp khi so với một từ khác. Ví dụ:

- Từ cá có nghĩa rộng khi so với các từ: cá rô, cá trê, cá mè ; cá thu, cá nhụ, cá dé ... ; nhưng từ cá được hiểu là có nghĩa hẹp khi so với từ động vật.

- Từ máy bay có nghĩa rộng khi so với: máy bay trực thăng, máy bay phản lực, máy bay cường kích, máy bay tiêm kích, máy bay không người lái ... ; nhưng từ máy bay được hiểu là có nghĩa hẹp khi so với từ máy.


II. HƯỚNG DẪN LUYỆN TẬP

1. Dựa vào sơ đồ trong SGK trang 10; các em lập sơ đồ cho từng nhóm từ ngữ đã cho trong bài tập. Cụ thể như sau:

a) y phục, quần, áo, quần đùi, quần dài, áo dài, sơ mi.

b) vũ khí, súng, bom, súng trường, đại bác, bom ba càng, bom bi.

Trả lời

a. Cấp độ 1: Y phục

Cấp độ 2: Gồm 2 nhóm quần và áo.

Cấp độ 3: Cũng gồm hai nhóm: quần đùi, quần dài và áo dài, sơ mi.

b. Cấp độ 1: Vũ khí.

Cấp độ 2: súng và bom.

Cấp độ 3: súng trường, đại bác và bom ba càng, bom bi.


2.- Muốn tìm được từ ngữ có nghĩa rộng, khái quát được nghĩa của các từ ngữ trong từng nhóm cho sẵn, em đọc kĩ các từ ngữ trong mỗi nhóm, rồi xem điểm chung nhất, đồng nhất về nghĩa giữa các từ ngữ trong nhóm là gì. Từ đó, em tìm từ ngữ có nghĩa rộng cần tìm. Ví dụ, điểm chung nhất về nghĩa của các từ ngữ thuộc nhóm (a) là cùng chỉ chất đốt. Do đó, từ ngữ cần tìm ở đây là chất đốt.

- Cũng tương tự, từ ngữ cần tìm ở nhóm (b): nghệ thuật; ở nhóm (c): thức ăn ; ở nhóm (d): nhìn ; ớ nhóm (e): đánh.


3. Dựa vào từ có nghĩa rộng, nghĩa khái quát cho sẵn trong bài tập, em tìm các từ có nghĩa hẹp, nghĩa cụ thể hơn. Nghĩa của các từ cần tìm được bao hàm trong nghĩa của từ cho sẵn. Cụ thể như sau:

a) xe cộ: xe đạp, xe máy, xích lô, ô tô,...

b) kim loại: sắt, đồng, nhôm, kẽm,...

c) hoa quả: chuối, mít, xoài, sầu riêng,...

d) (người) họ hàng: chú, bác, cô, dì,...

e) mang: xách, khiêng, gánh, vác,...

- Muốn tìm được từ ngữ “lạc hệ thống”, không có điểm chung về nghĩa so với các từ ngữ trong nhóm, em đọc kĩ từng nhóm. Em sẽ dễ dàng tìm được từ ngữ “lạc hệ thống” ấy. Cụ thể, trong nhóm (a), từ thuốc lào không phải là thuốc chữa bệnh. Vậy thuốc lào là từ không thuộc phạm vi nghĩa của các từ trong nhóm này.

- Cũng tương tự, ở các nhóm từ ngữ còn lại, ta thấy:

+ Nhóm (b) : thủ quỹ không thuộc nhóm từ chỉ giáo viên.

+ Nhóm (c) : bút điện không phải là loại bút viết.

+ Nhóm (d): hoa tai không phải là loại hoa thường cố màu sắc, hương thơm.

Như vậy, các từ thủ quỹ, bút điện, hoa tai là nhũng từ không thuộc phạm vi nghĩa của từng nhóm.


5*. - Muốn tim được 3 động từ theo yêu cầu của bài tập, trước hết, em đọc kĩ đoạn văn, chú ý những động từ cùng biểu thị một loại hoạt động, cùng có nét chung về nghĩa. Sau đó, em tìm trong các động từ ấy, từ nào có nghĩa rộng, hai từ nào có nghĩa hẹp hơn.

- Cụ thể, động từ có nghĩa rộng: khóc (tôi òa lên khóc...).

- Hai động từ có nghĩa hẹp hơn (cũng chỉ hoạt động khóc): Em tự tìm.


6. Điền từ ngữ thích hợp vào chỗ trống /.../ trong các câu sau. Cho biết từ ngừ nào có nghĩa rộng, từ ngừ nào có nghĩa hẹp.

a) bà con, chú ruột

Nam học tập đạt thành tích xuất sắc, /.../ trong họ, nhất là /.../ Nam - người đã giúp đỡ Nam rất nhiều trong học tập, rất tự hào, phấn khởi.

b) trí thức, văn nghệ sĩ

/.../ nước ta nói chung, /.../ nói riêng rất yêu nước, đã có đóng góp to lớn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trả lời:

Chú ý : Văn nghệ sĩ cũng là trí thức.


7. Viết một câu hoặc một đoạn văn trong đó vừa có từ ngữ có nghĩa rộng vừa có từ ngữ có nghĩa hẹp.

(Các từ chỉ động vật)

(Các từ chỉ thực vật)

Trả lời:
Ví dụ: Câu: Lũ về, mọi thứ đồ đạc trong nhà như nồi, niêu, xoong, chảo, giường, tủ đều bị cuốn trôi.
Đoạn văn: Ở Bình Định, dừa là chủ yếu, dừa là tất cả. Dừa Ở đây như rừng, dừa mọc ven sông, men bờ ruộng, leo sườn đồi, rải theo bờ biển. Trên những chặng đường dài suốt 50, 60 km chúng ta chỉ gặp cây dừa : dừa xiêm thấp lè tè; quà tròn, nước ngọt, dừa nếp lơ lửng giữa trời, quả vàng xanh mơn mởn, dừa lửa lả đỏ, vỏ hồng,...

( Theo Hoàng Văn Huyền, Những mẩu chuyện địa lí)


8*. Điền chữ vào ô trống để các chữ hàng ngang tạo thành từ có nghĩa hẹp, các chữ hàng dọc trong khung tạo thành từ có nghĩa rộng.

Trả lời:

Đây là trồ chơi ngôn ngữ. Cả lớp thi giải nhanh, giải đúng bài tập này.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)
5

Bài soạn "Cấp độ khái quát nghĩa của từ" số 1

I. Kiến thức cơ bản

1. Nghĩa của từ là gì?
– Nghĩa của từ là nội dung (sự vật, tính chất, hoạt động, quan hệ, …) mà từ biểu thị.
Ví dụ:
+ nao núng: lung lay, không vững lòng tin ở mình nữa
+ lả lướt: mềm mại, uyển chuyển với vẻ yếu ớt
– Mỗi từ đều mang nghĩa, chúng ta có hiểu được nghĩa của từ thì khi nói, khi viết mới diễn đạt đúng tư tưởng, tình cảm của mình.

2. Thế nào là cấp độ khái quát nghĩa của từ ngữ

Ta có thể thấy, nghĩa của từ “hoa hồng” khái quát hơn nghĩa của từ “hoa hồng nhung”, vì nó bao trùm lên các từ: hoa hồng nhung, hoa hồng vàng, hoa hồng bạch, … Nghĩa của từ “hoa” lại khái quát hơn nghĩa của từ “hoa hồng”. Đó chính là cấp độ khái quát của nghĩa từ nghĩa.
Vậy, sự khái quát có mức độ từ nhỏ đến lớn như vậy giữa các từ ngữ gọi là cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ.

3. Từ nghĩa rộng và từ nghĩa hẹp

– Một từ ngữ được coi là có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của từ ngữ đó bao gồm phạm vi nghĩa của một số từ ngữ khác.
Ví dụ: Từ “Thể thao” có nghĩa rộng hơn các từ: bóng đá, bóng chuyền, bóng rổ… song “bóng đá” lại có nghĩa rộng hơn “bóng đá trong nhà”.
+ Từ “nghề nghiệp” có nghĩa rộng hơn các từ: bác sĩ, kỹ sư, công nhân, lái xe, thư ký, công an, giáo viên… song từ “bác sĩ” lại có nghĩa rộng hơn nghĩa của: bác sĩ nội, bác sĩ ngoại…

– Một từ ngữ được coi là có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa của từ ngữ đó được bao hàm trong phạm vi nghĩa của một từ ngữ khác.
Ví dụ: + Hội hoạ, âm nhạc, văn học, điêu khắc… được bao hàm trong nghĩa của từ “nghệ thuật”.
+ Xăng, dầu hoả, ga, than, củi… được bao hàm trong phạm vi nghĩa của từ “nhiên liệu”.
+ Sáo, nhị, đàn bầu, đàn tranh, đàn ghi ta… được bao hàm trong phạm vi nghĩa của từ “nhạc cụ”.
– Một từ ngữ có nghĩa rộng đối với từ ngữ này, đồng thời lại có thể có nghĩa hẹp với từ ngữ khác.
Ví dụ:
+ “Lúa” có nghĩa rộng hơn các từ ngữ: lúa nếp, lúa tẻ, lúa tám thơm…
+ Lúa lại có nghĩa hẹp hơn với từ “ngũ cốc”.


II Luyện tập

Bài 1 (trang 11 sgk Ngữ Văn tập 1)

Cấp độ khái quát nghĩa của từ:

a. Cấp độ 1: Y phục

Cấp độ 2: Gồm 2 nhóm quần và áo.
Cấp độ 3: Cũng gồm hai nhóm: quần đùi, quần dài và áo dài, sơ mi.
b. Cấp độ 1: Vũ khí.

Cấp độ 2: súng và bom.
Cấp độ 3: súng trường, đại bác và bom ba càng, bom bi.


Bài 2 (trang 11 sgk Ngữ Văn 8 tập 1)

a, Khí đốt: xăng, dầu hỏa, (khí) ga,ma dút, củi, than

b, Nghệ thuật: hội họa, âm nhạc, văn học, điêu khắc

c, Ẩm thực: canh, nem, rau, xào, thịt luộc, tôm rang, cá rán

d, Nhìn: liếc, ngắm, nhòm, ngó

e, Đánh nhau: đấm, đá, thụi, bịch, tát


Bài 3 (trang 11 sgk Ngữ Văn 8 tập 1)

a, Xe cộ: xe máy, xe đạp, xe ô tô, xe bus…

b, Kim loại: sắt, đồng, nhôm, kẽm…

c, Hoa quả: xoài, lê, mận, táo, ổi…

d, (người) Họ hàng: cô,chú, bác, dì, cậu…

e, Mang: gánh, vác, khiêng, xách…


Bài 4 ( trang 11 sgk Ngữ Văn 8 tập 1)

a, Từ thuốc lào- đây không phải tên loại thuốc chữa bệnh

b, Từ thủ quỹ- không thuộc phạm vi nghĩa của từ giáo viên

c, Từ bút điện- không thuộc phạm vi nghĩa từ bút (viết)

d, Từ hoa tai-không thuộc phạm vi nghĩa từ hoa (thực vật)


Bài 5 ( trang 11 sgk Ngữ Văn 8 tập 1)

Đoạn trích sau và tìm ra ba động từ cùng thuộc phạm vi nghĩa, trong đó một từ có nghĩa rộng và một từ có nghĩa hẹp.

Từ "khóc" bao hàm nghĩa của từ "nức nở" và "sụt sùi".

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Danh sách các thương hiệu giấy thơm quần áo được yêu thích nhất

Tỉnh/Thành: N/A

29/09/2020

Category: N/A

Vào mùa mưa hay mùa đông ẩm ướt quần áo dễ có mùi ẩm mốc, gây khó chịu cho bạn và người xung quanh, việc giữ cho áo quần luôn có hương thơm dễ chịu nay không còn là nỗi lo lắng của bất cứ ai, nhất là các bà nội trợ trong gia đình. Đặc biệt, với những gia đình không có nhiều không gian thoáng gió để phơi đồ, quần áo rất dễ có mùi hôi khó chịu, có khi đã dùng nước xả vải cũng không ăn thua. Hiện nay, ở các quốc gia phát triển, họ thường sử dụng dòng sản phẩm “nhuộm hương” cho quần áo thơm và mềm mại mà không cần dùng nước x

Danh sách các trường mầm non song ngữ tốt nhất quận Long Biên, Hà Nội

Tỉnh/Thành: Hà Nội

28/09/2020

Category: N/A

Ngôi nhà muốn vững trãi trước không gian và thời gian nhất thiết phải dựa vào nền móng. Trẻ nhỏ được chăm sóc, giáo dục một cách toàn diện sẽ có nền tảng vững vàng để xây nên tương lai tốt đẹp. Ngày nay giáo dục trẻ từ bậc mầm non rất được đầu tư và chú trọng và xu hướng cho trẻ học song ngữ đang ngày càng được các bậc phụ huynh đề cao. Trong bài viết hôm nay cùng Chúng tôi tìm hiểu một số trường mầm non song ngữ tốt nhất tại quận Long Biên, Hà Nội nhé.

Danh sách các Phòng khám nhi uy tín nhất Thái Nguyên

Tỉnh/Thành: Thái Nguyên

28/09/2020

Category: N/A

Sức khỏe của bé là một vấn đề hết sức quan trọng mà bất kì cha mẹ nào cũng đều quan tâm lo lắng. Bên cạnh việc thăm khám định kỳ, bạn cần duy trì chế độ ăn uống hợp lý đảm bảo sức khỏe cho con. Trẻ con thường có sức đề kháng rất yêu, khi thời tiết thất thường, giao mùa là nguyên nhân làm con trẻ mắc các chứng bệnh về hệ hít thở, ở trong đấy có hội chứng viêm họng ... tuy nhiên nếu không thăm khám sẽ tái diễn rất nhiều lần hay xảy ra hệ quả nặng nề, không thể xem thường. Vậy khi con trẻ bị ốm hãy cùng Chúng tôi điểm d

Danh sách các Quán lẩu nướng thích hợp nhất để tổ chức 20/10 tại Thái Nguyên

Tỉnh/Thành: Thái Nguyên

28/09/2020

Category: N/A

Vào những ngày lễ, những dịp quan trọng như ngày 20/10 bạn tất bật tìm kiếm một quán ăn để tổ chức tiệc. Bạn thích một bữa tiệc bên nồi lẩu bốc khói nghi ngút, bếp nướng đầy ắp thịt ngậy mùi bơ cùng bạn bè quây quần thưởng thức một bữa ăn thịnh soạn, ngon miệng lại tiết kiệm. Vậy thì các bạn hãy cùng theo chân Chúng tôi khám phá một số địa chỉ quán lẩu nướng thích hợp nhất để tổ chức 20/10 tại Thái Nguyên nào.

Danh sách các homestay đẹp, giá dưới 500k bạn nhất định nên ghé khi đến Phan Thiết

Tỉnh/Thành: N/A

28/09/2020

Category: N/A

Phan Thiết là một thành phố thuộc tỉnh Bình Thuận, nằm trên quốc lộ 1A cách TP Hồ Chí Minh 183km về hướng Đông Bắc. Từ lâu Phan Thiết đã là một địa điểm du lịch biển nổi tiếng ở Việt Nam với những bờ cát trắng trải dài, biển xanh và những hàng dừa cong vút. Không chỉ sở hữu những khung cảnh thiên nhiên xinh đẹp, vùng đất này còn là một điểm đến du lịch văn hóa hấp dẫn với những cộng đồng dân cư đa dạng người Hoa, người Chăm… Du lịch Phan Thiết, bạn không chỉ được tham quan, ngắm cảnh mà được thưởng thức rất nhiều nh

Danh sách các Cửa hàng mắt kính uy tín nhất tại quận Tân Bình, TP. HCM

Tỉnh/Thành: N/A

28/09/2020

Category: N/A

Kính mắt không chỉ là sản phẩm cần thiết cho những người có vấn đề về mắt mà đó còn là sản phẩm thời trang giúp bảo vệ đôi mắt khỏi tác nhân bên ngoài. Tuy nhiên để kính mắt thực sự hoàn thành tốt được nhiệm vụ bảo vệ đôi mắt thì cần phải sở hữu được một sản phẩm chính hãng, tốt và chất lượng. Ở thành phố lớn như HCM có rất nhiều cửa hàng kính mắt nhưng để tìm được một địa chỉ mua sản phẩm tốt và chất lượng không phải là việc dễ dàng. Hãy cùng Chúng tôi điểm danh một số địa điểm tại quận Tân Bình, TP

Danh sách các Cửa hàng bán đồng hồ uy tín nhất Vũng Tàu

Tỉnh/Thành: Vũng Tàu

28/09/2020

Category: N/A

Đồng hồ là món phụ kiện không thể thiếu được đối với cả nam và nữ. Lựa chọn đồng hồ phù hợp với trang phục, với sở thích sẽ khiến bạn trở nên hoàn thiện và chỉn chu hơn. Bài viết này Chúng tôi sẽ chia sẻ những cửa hàng bán đồng hồ uy tín nhất Vũng Tàu.

Danh sách các quán dừa dầm ngon nhất tại Hải Phòng

Tỉnh/Thành: Hải Phòng

28/09/2020

Category: N/A

Nếu là tín đồ của ăn uống và đam mê foodtour ở các địa điểm nổi tiếng thì chắc chắn bạn không thể bỏ qua một thành phố có nền ẩm thực "đỉnh cao" như Hải Phòng. Mỗi lần đến với thành phố Cảng, thực khách sẽ không khỏi trầm trồ với những món ăn vừa đơn giản, ngon lại giá cực rẻ. Một trong số đó phải kể đến món chè dừa dầm đang làm mưa làm gió trong lòng các tín đồ ăn uống hiện nay. Nếu đến với Hải Phòng mà gặp khó khăn khi tìm địa chỉ ăn dừa dầm ngon "chuẩn" thì hãy tham khảo bài viết dưới đây của Chúng tôi nhé!

Danh sách các Quán cơm gà Hội An ngon nhất Sài Gòn

Tỉnh/Thành: N/A

26/09/2020

Category: N/A

Món cơm gà Hội An là một trong những món ăn ngon nhất của người miền Trung. Giờ đây, nếu muốn thưởng thức món này, khách hàng không cần phải đến miền Trung, mà ngay cả tại Sài Gòn cũng có rất nhiều quán cơm gà chuẩn vị Hội An. Dưới đây Chúng tôi sẽ bật mí đến bạn những quán cơm gà Hội An ngon nhất Sài Gòn nhé.

Danh sách các Địa chỉ may rèm cửa đẹp nhất quận Thanh Xuân, Hà Nội

Tỉnh/Thành: Hà Nội

26/09/2020

Category: N/A

Với mỗi không gian và kích thước khác nhau, rèm cửa có thể thích nghi với từng loại rèm khác nhau để lấy ánh sáng theo nhu cầu sử dụng linh hoạt, điều chỉnh ánh sáng tiện lợi nhất. Để đáp ứng nhu cầu rèm cửa, sau đây là những địa chỉ may rèm cửa đẹp nhất quận Thanh Xuân, Hà Nội hiện nay.

Danh sách các Cửa hàng bán đồng hồ uy tín nhất quận 2, TP. HCM

Tỉnh/Thành: N/A

26/09/2020

Category: N/A

Đồng hồ là vật bất ly thân với những người đã quen sử dụng. Nó không chỉ là công cụ để xem giờ, xem ngày mà còn là phụ kiện trang trí khiến bạn trở nên sang trọng hơn. Nếu đang băn khoăn kiếm tìm địa chỉ bán đồng hồ uy tín ở quận 2, Tp. HCM thì hãy tham khảo những cửa hàng trong bài viết này nhé.

Danh sách các bài văn thuyết minh về vai trò của cây cối trong việc bảo vệ môi trường sống

Tỉnh/Thành: N/A

25/09/2020

Category: N/A

Cây xanh như là lá phổi của trái đất, giúp duy trì sự sống trên hành tinh của này. Con người chúng ta không thể tồn tại mà không có cây xanh. Vậy lá phổi đó hoạt động như thế nào và vai trò của cây xanh trong việc bảo vệ môi trường sống của nhân loại ra sao? Mời các bạn đọc tham khảo một số bài văn thuyết minh về vai trò của cây cối trong việc bảo vệ môi trường sống mà Chúng tôi tổng hợp trong bài viết dưới đây.

Danh sách các dàn ý bài văn tả cơn mưa chi tiết nhất

Tỉnh/Thành: N/A

25/09/2020

Category: N/A

Trong loạt bài văn tả cảnh lớp 5, học sinh được làm quen với rất nhiều đề bài gần gũi và thân thuộc như: tả cảnh buổi sáng ở quê em, tả cảnh sông nước, tả con đường đến trường, tả cảnh trường em,... trong đó có tả cơn mưa. Với đề bài này, cảnh vật hiện lên thật sinh động, giàu hình ảnh và âm thanh. Tuy nhiên, để viết tốt, học sinh cần lập ra một dàn ý chi tiết theo sự quan sát tinh tế của mình. Chúng tôi giới thiệu với bạn đọc một số dàn ý tả cơn mưa được tổng hợp trong bài viết sau.

Danh sách các kem trị sẹo Nhật tốt nhất hiện nay

Tỉnh/Thành: N/A

25/09/2020

Category: N/A

Sẹo luôn là nỗi băn khoăn của đông đảo mọi người, chúng làm bạn khó chịu và gây mất thẩm mỹ. Đặc biệt, là những vết sẹo lâu năm, có thể làm mờ theo thời gian hoặc có khi lại không. Chính vì vậy, mà bạn đang cần tìm giải pháp cho những vết sẹo ấy? Vậy hãy cùng Chúng tôi tham khảo ngay “Top các loại kem trị sẹo, Nhật tốt nhất hiện nay” và tìm ra một tuýp kem phù hợp với tình trạng sẹo của mình nhé.

Danh sách các Bài soạn "Giao tiếp, văn bản và phương thức biểu đạt" lớp 9 hay nhất

Tỉnh/Thành: N/A

25/09/2020

Category: N/A

Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta luôn cần phải giao tiếp. Nếu không giao tiếp ta không thể hiểu được vấn đề cần nói, không thể bày tỏ quan điểm, cảm xúc, tình cảm với đối phương và mọi người. Giao tiếp là công cụ quang trong đối với mỗi con người. Tuy nhiên chúng ta nếu chỉ dừng lại ở nói chuyện thì không thể giao tiếp hết mọi vấn đề. Những câu chuyện ta kể có thể trôi vào quên lãng, nhưng những mẩu chuyện, những dòng ghi chép lại có thể để lại đến thế hệ sau. Đó là giao tiếp giữa những thế hệ. Trong chương trình lớp 6 ch

Danh sách các Bài soạn "Bánh Chưng, bánh Giầy" lớp 6 hay nhất

Tỉnh/Thành: N/A

25/09/2020

Category: N/A

Mỗi khi Tết đến, xuân về nhà nhà đều quây quần bên nồi bánh chưng thơm mùi khói bếp với cánh đào phai khoe sắc thắm, những cặp bánh giầy trắng trong cùng câu đối đỏ được treo trang trọng trong mỗi gia đình. Bàn thờ tổ tiên ấm cúng với những món bánh truyền thống đó chính là bánh chưng, bánh giầy. Truyền thuyết “Bánh chưng bánh giầy” vừa giải thích nguồn gốc của bánh chưng, bánh giầy vừa phản ánh thành tựu văn minh nông nghiệp ở buổi đầu dựng nước với thái độ đề cao lao động, đề cao nghề nông và thể hiện sự tôn kính Trời,

Danh sách các Bài soạn "Thư (điện) chúc mừng và thăm hỏi" lớp 9 hay nhất

Tỉnh/Thành: N/A

25/09/2020

Category: N/A

Trong cuộc sống này, đôi lúc có cả những chuyện vui, lẫn chuyện buồn và không phải lúc nào cũng như ý muốn, nhưng thật tuyệt vời nếu như chúng ta luôn nhận được sự quan tâm động viên và chia sẻ kịp thời từ phía những người xung quanh. Vậy thì làm thế nào để viết một bức thư điện chúc mừng hay thăm hỏi? Bài "Thư (điện) chúc mừng và thăm hỏi" trong chương trình Ngữ văn 9 sẽ giúp các bạn tiếp thu và vận dụng tốt hơn. Mời các bạn tham khảo một số bài soạn hay nhất mà Chúng tôi đã tổng hợp trong bài viết dưới đây.

Danh sách các câu hỏi về phụ nữ ngày 20 -10 thú vị và ý nghĩa nhất

Tỉnh/Thành: N/A

24/09/2020

Category: N/A

Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 là dịp để tôn vinh người bà, người mẹ, cũng như những nữ anh hùng hào kiệt đã góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Ngoài những món quà, lời chúc ý nghĩa ngày 20-10 dành tặng cho những người phụ nữ, thì những câu hỏi về ngày 20-10 ý nghĩa chắc chắn sẽ mang lại những cảm xúc thú vị cho các chị em trong ngày đặc biệt này. Vậy đâu là những câu hỏi về ngày 20 -10 thú vị và ý nghĩa nhất hãy cùng tham khảo ngay top các bài viết dưới đây của Chúng tôi các bạn nhé.

Danh sách các Địa chỉ may rèm cửa đẹp và chất lượng nhất Tây Ninh

Tỉnh/Thành: Tây Ninh

24/09/2020

Category: N/A

Dịch vụ cung cấp các loại rèm cửa đang được nhiều cửa hàng cung cấp đầy đủ từ dịch vụ tư vấn thiết kế đến đo may, lắp đặt tận nơi với chi phí hợp lý và dịch vụ nhanh chóng để khách hàng có thể lựa chọn cho mình mẫu rèm cửa phù hợp nhất. Hãy cùng Chúng tôi tham khảo các địa chỉ may rèm cửa đẹp và chất lượng nhất Tây Ninh để có cho mình nơi may uy tín nhé!

Danh sách các dầu gội trị bạc tóc sớm hiệu quả nhất hiện nay

Tỉnh/Thành: N/A

24/09/2020

Category: N/A

Khi tuổi còn trẻ mà tóc đã bạc làm họ mất tự tin trong cuộc sống. Mặc dù không nguy hiểm gì đối với sức khỏe nhưng làm mất đi vẻ đẹp bên ngoài, khiến bạn mặc cảm trong công việc và cuộc sống. Có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng tóc bạc sớm như: Tuyến giáp bị rối loạn, rối loạn nội tiết tố, sử dụng quá nhiều các sản phẩm chăm sóc tóc kém chất lượng, do gen di truyền... Hiện nay có nhiều phương pháp trị tóc bạc sớm trong đó dùng dầu gội trị bạc tóc là phương pháp được nhiều người lựa chọn vì thuận tiện, hiệu quả và a

Vay tien cmnd